Mirrors of Time – Kunst kijken en griezelen in een oud kasteel

Art Review – 28 augustus 2020

Afgebladderde muren in pasteltinten en af en toe een doorkijkje door een gebroken raam. Een enge kelder en een griezelige zolder. Een hele grote trap en enorme zalen. Dit is Kasteel Oud-Rekem: de locatie voor de tentoonstelling Mirrors of Time. Te zien tot 27 september 2020 in Rekem, net over de grens bij Maastricht.

Mirrors of Time is een kunstproject van Forum Triangulare, het eigenzinnige duo curatoren Erik Croux en Annemie van Laethem. 20 jaar geleden organiseerden ze hun eerste tentoonstelling in Oud-Rekem. Dit jaar organiseren ze Mirrors of Time. Een jubileumtentoonstelling waarin veel kunstenaars die mede dankzij Forum Tri de weg vonden naar de kunstwereld, nieuw werk presenteren.

Een uitzonderlijke locatie
Als je Mirrors of Time bezoekt, verwacht dan geen witte museum muren. Het kasteel is oud en karakteristiek. Met afgebladderde muren in pasteltinten en af en toe een doorkijkje door een gebroken raam. Met een enge kelder en een griezelige zolder. Een hele grote trap en enorme zalen. Een kasteeltuin om in te verdwalen. Maar, we verdwalen niet. Want bij binnenkomst wordt ons enthousiast de weg gewezen. Door Erik Croux zelf, zo vinden we later uit.

Toegankelijke kunst die je laat nadenken
De eerste zaal maakt meteen indruk. In de video-installatie TouchMETell (2019) bevraagt kunstenares Melanie Bonajo kinderen over intimiteit. ‘Wat is seks?’. De kinderen lachen. Dat zet me aan het denken: is dit echt de manier waarop wij willen dat kinderen naar intimiteit kijken? Dit is natuurlijk precies wat Bonajo probeert te bereiken. De stem van Bonajo vervaagt als ik verder de ruimte inloop. Ik bestudeer de het werk van Karin Arink, werken van papier maché in vreemde vormen die doen denken aan lichaamsdelen. Ze lijken nooit ergens anders te hebben gestaan, zo goed passen ze bij de kasteelruimte.

Op de tweede verdieping komen we een bekende tegen. Curator Erik Croux presenteert hier zijn eigen werk. Hij onderzoekt met zijn kunst de gewone dagelijkse dingen. We zien herfstblaadjes, gesorteerd op kleur. En ook: herfstblaadjes in de vorm van dieren, gepresenteerd in een evolutietabel. De kunst uit deze tentoonstelling is toegankelijk, maar zet je tegelijkertijd aan het denken. Het gaat over seks, gender, nationalisme, evolutie en de tegenstelling tussen oud en nieuw.

Erik Croux – herfstbladeren gesorteerd op kleur

Dat oud en nieuw ook samengaan, toont het werk van kunstenares Charlotte Caspers. Zij liet zich inspireren door ‘De aanbidding van het Lam Gods’, een middeleeuws altaarstuk dat werd gemaakt door de Belgische broers Van Eyck. Het is heel realistisch voor zijn tijd en werd bekend als het meest gestolen kunstwerk ooit (er is nog steeds een paneel vermist). Caspers hielp mee met de restauratie van het altaarstuk en gebruikte voor haar goudblad werken in Mirrors of Time dezelfde technieken. Een knipoog naar de tentoonstelling ‘Van Eyck is also here’ die verderop in de Museumkerk te bezoeken is.

Het raakt me, en soms niet.
Veel werken in Mirrors of Time zijn absurd. Ze raken me, maar ik kan niet goed plaatsen waarom. Op zolder vinden we twee kippen in een sarcofaag. Niet schrikken, dit stinkt dus echt een beetje. Het is een installatie van Koen Vanmechelen. Deze Belgische kunstenaar werd wereldbekend met zijn Cosmopolitan Chicken Project (CCP), waarin hij door nationale kippenrassen te kruisen op zoek ging naar een hybride kip die genen van alle kippenrassen ter wereld met zich mee zou dragen. Voor de tentoonstelling in Kasteel Oud-Rekem maakte Vanmechelen drie installaties, één per verdieping. Zijn installaties gaan over mensenrechten en vruchtbaarheid. Ook de kip speelt dus opnieuw een rol.

Doorkijkje naar de installatie van Topp&Dubio

Waar Vanmechelen mij met zijn vreemde installaties weet te raken, had ik bij sommige werken wat meer uitleg gewild. Ik heb bijvoorbeeld moeite met de kunst van kunstenaarsduo Topp&Dubio. Hun werk ontstaat als een dialoog. Ze praten niet, maar maken in plaats daarvan kunst in reactie op elkaar. Het proces fascineert me, maar de kunst die eruit voortkomt zegt mij te weinig. Hetzelfde gevoel krijg ik bij het werk van Lieven Segers. Voor ‘Niets aan de hand, niets in de mouw, niets aan de muur’ riep hij mensen op om nachtelijke dronken gedachten met hem te delen. Met de berichten als inspiratie maakte hij wit houten figuren met zwarte gezichten die nu de ruimte in het kasteel vullen. Waarom nou juist deze houten figuren symbool staan voor nachtelijk dronkenschap, blijft voor mij onduidelijk.

Griezelen!
In sommige ruimtes is het griezelen. Jeroen Eisinga filmde voor zijn film Sehnsucht een dode zebra op een geblokte vloer. Het dier lijkt te ademen, terwijl het lichaam steeds verder vergaat. In werkelijkheid duurde de opname twee maanden. Wat je ziet is niet het ademen, maar het uitzetten van het lichaam door het temperatuurverschil van dag en nacht. Ook griezelig: de kelder is het domein van het Belgische art collective Slammer! Je wordt er meegevoerd in een door de kunstenaars opgezette wereld waarin een koning zijn macht misbruikt. Iedereen draagt vreemde maskers, er hangt een geur van verderf (die hangt er echt) en de mensen zijn ziek.

De wisselwerking tussen de locatie, geluid en kunstwerken in de tentoonstelling is geweldig. In Mirrors of Time kijk je niet naar kunst; je voelt, ruikt en ademt kunst. De pasteltinten van het kasteel, met de felgekleurde werken van veel kunstenaars in de tentoonstelling. Een doorkijkje naar een andere ruimte hier en daar. Het kasteel, de video- en geluidswerken en het beeldend werk vormen samen eigenlijk een gigantische, drie verdiepingen lange kunstinstallatie. Een aanrader.

Slammer! Scarlet Red (2020)

De tentoonstelling ‘Mirrors of Time’ is te zien van 24 juli tot 27 september 2020 in Kasteel Oud-Rekem (net over de grens bij Maastricht).  

Bezoekers van Mirrors of Time kunnen gratis de tentoonstelling ‘Van Eyck is also here’ bezoeken in de tegenovergelegen Museumkerk. In deze tentoonstelling is o.a. een replica te zien van Het Lam Gods. Een kaartje kost 8 euro en een bezoek duurt ongeveer 1 tot 1,5 uur over.
Meer informatie vind je hier: https://www.forumtri.be/nl/home

Meer weten
Dit is de trailer van het werk TouchMeTell van Melanie Bonajo: https://www.youtube.com/watch?v=ExntKAxqarg. Over het kippenproject van Koen Vanmechelen lees je hier: https://www.koenvanmechelen.be/cosmopolitan-chicken-project-ccp.

Ben je nieuwsgierig geworden naar de geschiedenis van het Lam Gods, de kunsthistoricus Noah Charney schreef over ‘’s werelds meest begeerde meesterwerk’ in zijn boek Het Lam Gods, Het Gents Altaarstuk Van Van Eyck.

Artvivact & Curlture, samen sterker

Wij, Vivian en Hanna, werken samen sinds 11 augustus!

Waarom? Omdat we samen meer kunnen.

Vivian en ik kennen elkaar van YOUNG OFFICE, de jongerenafdeling van het Bonnefanten. We hielden door de jaren heen contact en volgden dezelfde master. Een aantal maanden geleden besloten we te gaan samenwerken, want samen kun je meer dan een!

We zijn beiden afgestudeerd met een master Kunst, Cultuur en Erfgoed en draaien al best wat jaartjes mee in de cultuursector. Onze verschillende specialisaties zorgen ervoor dat we breed inzetbaar zijn. Vivian specialiseerde zich in cultuur en publiek, ik in erfgoed. Ook onze karakters vullen elkaar aan. Vivian is prestatiegericht en analytisch. Ik ben creatief, communicatief en onderzoekend.

Samen leveren wij allround projectondersteuning voor instellingen, kunstenaars, evenementen en overheden. We helpen jou met communicatie, onderzoek en projectmanagement in kunst- en cultuur.

Benieuwd naar ons en onze projecten? Neem een kijkje op onze websites artvivact.nl en curlture.nl. Of mail mij op hanna@curlture.nl.